W pracy kuriera, kierowcy aplikacji czy pracownika magazynu rolę zwierzchnika przejął system informatyczny — to algorytm rozdziela zlecenia, wylicza stawkę, mierzy tempo i decyduje o dezaktywacji konta. Zasady działania tego systemu są przy tym tajemnicą firmy. Razem chce, żeby zarządzanie algorytmiczne przestało być czarną skrzynką, a praca za pośrednictwem platform została objęta ochroną należną zatrudnionym.
Algorytm jako zwierzchnik, od którego nie ma odwołania
Zarządzanie algorytmiczne przenosi decyzje kadrowe — przydział pracy, ocenę, karę — na oprogramowanie, które działa szybko, na masową skalę i bez obowiązku uzasadnienia. Pracownik nie wie, dlaczego dostał gorsze zlecenia ani według jakiego kryterium spadła jego stawka, a odwołać się często nie ma do kogo. To realna władza nad warunkami pracy, sprawowana poza jakąkolwiek kontrolą osoby, której dotyczy.
Stanowisko Razem w tej sprawie jest starsze niż obecna fala aplikacji: partia postulowała pełną jawność algorytmów wobec osób pracujących i obowiązek uzgadniania ich ze stroną pracowniczą, w tym ze związkami zawodowymi, oraz traktowanie pracy platformowej jako podlegającej ochronie zatrudnionych. Ten sam kierunek obrała Unia — dyrektywa 2024/2831 o pracy za pośrednictwem platform internetowych nakazuje m.in. przejrzystość systemów algorytmicznych i nadzór człowieka nad kluczowymi decyzjami, a państwa mają ją wdrożyć do 2 grudnia 2026 r.
Co proponuje Razem
Wprowadzimy obowiązek konsultacji z pracownikami algorytmów regulujących i nadzorujących ich pracę.— Deklaracja programowa Razem — „Państwo po stronie pracujących”, partiarazem.pl
- Obowiązek konsultowania algorytmów zarządzających pracą z pracownikami i związkami zawodowymi.
- Jawność zasad, według których system rozdziela zadania, ocenia i ustala wynagrodzenie.
- Ochrona pracy platformowej na poziomie należnym zatrudnionym, a nie fikcja „współpracy" niezależnych przedsiębiorców.
Prawo do niebycia dostępnym przez całą dobę jest częścią tej samej sprawy — piszemy o nim przy skróceniu czasu pracy. Jak platformy wpychają ludzi w fikcyjne samozatrudnienie, rozkłada siostrzany serwis Razem dla pracy.